مقدمه:از آنجايي كه طب اسلامي بر پايه اصل طبايع چهار گانه استوار است لذا براي هر منطقه جغرافيايي در هر فصل خاصي براي مزاجهاي مختلف اقوام آن سرزمين برنامه ای خاص براي فرد فرد اجتماع تدوين مي كند كه توجه براي قوانين ضامن سلامتي فرد خواهد بود بناست كه در هر فصل به بررسي آن از ديدگاه طب اسلامي بپردازيم.

فصل بهار
و حكما چنين گفته اند :
طبيعت بهار گرم و تر است و مثالش در بدن آدمي خون مي باشد. بهار و خون را به يگديگر مي توان شناخت بدينصورت كه :
با پايان يافتن سرما و بادهاي زمستاني هوا شروع به گرم شدن مي كند و اين به سبب موقعيت فلكي زمين باعث وزش باد ها ي بهاري مي شود كه از جمله خواصش احياء مردگان است كه طبيعت را از خوابي بسان مرگ بيدار كرده و تكاپوي زندگي را به ارمغان مي آورد و اين خصلت بهار به سبب دو عنصر رطوبت +گرما است و با القاء همين دو عنصر دانه ها ، گياهان و شاخه ها شكفته مي شوند.
و همينگونه بسياري از حشرات و جانوران كوچك بوجود مي آيند و موسم توليد مثل نيز از همين است .
و اما آنچه به سبب خواص بهار از فعل و انفعال در بدن آدمي پديد مي آيد ؟
از آنجا كه هر موجودي مثل خود را انشاء و تحريك مي كند و خون بدن حيوان همچون بهار داراي مزاج گرم و تر است پس با شروع اين فصل خون در بدن آدمي به جوشش در آمده جنب و جوشش شدت مي گيرد و رو به ازدياد مي رود و اين انفعالات باعث ايجاد تحولاتي در بدن انسان مي شود ؟
بدين قرار :
خون در بدن حيوان مادام كه متاثر از برودت و خواص ديگر زمستان است كم جنب و جوش و سنگين شده اخلاط و مواد موجود در آن در نقاط مختلف بدن و رگها و مويرگها در حالتي شبيه به ساكن آرام مي گيرند اعم از مثبت و منفي دچار ضعف مي شود كه با تاثير بهار و جنب و جوش در آمدن خون اين اخلاط از تمام بدن در خون به جريان افتاده و در واقع خوني با صدها مواد و اخلاط مختلف در بدن جريان پيدا خواهد كرد كه اين امر موجب ايجاد و ظهور بسياري از بيماريها مي شود و علاوه بر آن افراديكه مزاجشان خون است يعني گرم و تر است بلخاط طبع بهار كه گرم و تر مي باشد در اين فصل نسبت به ديگر افراد با مزاجهاي مختلف آسيب پذير تر شده و بيشتر دچار بيماري و عارضه مي شوند.
عمده ترين بيماريهاي فصل بهار ( مخصوصا در افراد خون مزاج ) عبارتند از :
فشار خون، غلظت خون ،كثيفي و عفونت خون ،حمله هاي مغزي و قلبي خارش بدن (كهير ) پر خوني چهره و چشم سنگيني و كسالت بدن گرفتگي بدن، ريزش موي سر و در افرادي باعث بازگشت بيماري مي شود .
بنابراين تمام حكماي طب سنتي و اسلامي از جمله شيخ ابو علي بن سينا ( رحمه الله عليه ) فرموده اند كه در اول بهار قبل از آنكه اخلاط ساكن دربدن به حركت در آمده و ايجاد امراض نمايند اولين و بهترين تدبير خون درماني است چرا كه مصرف دارو در بهار باعث افزايش كثيفي خون ميشود .
خون درماني به سه روش حجامت زالو درماني و فصد انجام مي شود كه ساده ترين و مفيد ترين آن به دستور دين مبين اسلام حجامت بين دو كتف است كه اخلاط فاسد و مواد زائد و عفوني و بيماري زا را از بدن خارج مي كند .
آنچه كه در فصل بهار مضر است :
آجيل، شيرينجات ، غذاهاي چرب ، غذا هاي تند و شور ، غذا هاي غليظ ، مثل ( گوشت قرمز ، جگر ، دل و قلوه و كله پاچه و ... ) پر خوري ، ورزش و تحرك شديد .
آنچه در فصل بهار بسيار مفيد است :
غذا هاي لطيف ، آش ، مخصوصا آش آلو و انار ، سوپ ، كشك ، رب انار ، شربت آبغوره ، و ابلموي طبيعي ، آب آلو و آب انار ، شربت شيره انگور با سركه طبيعي و عسل با سركه طبيعي ، كم خوري ورزش و تحرك ملايم و بدون فشار وحجامت بهار براي زن و مرد و كودك بالا تر از ۲ سال ضروريست و كودكان جهت كنترل رشد ، قد كشيدن ، تقويت بنيه بدن ، بالا رفتن سيستم ايمني بدن ، تقويت هوش و حافظه ، افزايش اشتها ، خوش رفتار شدن و ... نيازي مبرم به حجامت دارند .