خواص درمانی هندوانه...
به اعتقاد متخصصان علم تغذيه هندوانه سرشار از ويتامين ث و آ است و در آن مقادير بالايي آنتياكسيدانهاي مختلف در اين ميوه وجود دارد. اين تركيبات با غيرفعال كردن راديكالهاي آزاد از اكسيدانهاي كلسترول و تنگ شدن ديواره عروق و در نهايت از بروز بيماريهاي قلبي و سكته جلوگيري ميكنند. به علاوه مطالعات نشان ميدهد كه مصرف منظم اين ميوه از بروز حملات آسم، سرطان كولون و حتي آرتروز ميكاهد. رنگ صورتي اين ميوه مربوط به ليكوپن موجود در اين ميوه است كه به دليل خواص آنتياكسيداني مانع بروز سرطانهايي نظير پروستات، سينه، ريه و روده ميشود.
اين ميوه با خواص ضدسرطاني از اطلاعات ژنتيكي همه سلولها يعني دي.ان.اي محافظت ميكند و از جهشهاي ژنتيكي جلوگيري ميكند.اما با وجود فوايد بسيار بالاي اين ميوه، هندوانه داراي تركيبات گواتروژن هم هست و افرادي كه در مناطق با يد كم زندگي ميكنند بايد از اين ميوه كمتراستفاده كنند. در ضمن افراد مبتلا به ديابت نيز بايد با دقت فراوان اين ميوه را استفاده كنند زيرا مصرف هندوانه به سرعت قند خون را بالا ميبرد و بيماران ديابتي را دچار مشكل ميكند.هندوانه پتاسيم بالايي دارد و مصرف يك فنجان آب هنداونه داراي 176 ميليگرم از اين ماده مغذي است كه ميتواند به كاهش فشار خون بالا در بيماران مبتلا به اين بيماري كمك كند.
اين ميوه با وجود ويتامين ب 6 و بوي خوشايندي كه دارد در رفع حالت تهوع بسيار مفيد است به ويژه اگر شيريني آن نيز ملايم باشد ويتامين آ (به شكل بتاكاروتن) و ويتامين سي در آن، التهاباتي را كه در بيماريهايي مثل آسم، تصلب شرائين، سرطان روده و التهاب مفاصل وجود دارد، از بين ميبرد. همچنين منبع بسيار خوبي از آنتياكسيدان كاروتنوئيدي به نام ليكوپن است. ليكوپن يك رنگدانه شيميايي است كه باعث ايجاد رنگ قرمز در هندوانه ميشود و اثرات ضد اكسيداني قوي دارد. اين آنتياكسيدان به تمامي نقاط بدن رفته و راديكالهاي آزاد را خنثي ميكند.راديكالهاي آزاد مولكولهايي هستند كه باعث تخريب بسياري از بافتهاي بدن ميشوند. اثرات تخريبي راديكالهاي آزاد در بدن شامل موارد زير است:
1 - باعث اكسيده شدن كلسترول ميشوند، در نتيجه كلسترول به ديواره رگهاي خوني ميچسبد و ميتواند باعث بروز حملات قلبي و سكته شود.
2 - باعث انقباض و بسته شدن راههاي تنفسي و در نتيجه تشديد حملات آسم ميشوند.
3 - باعث افزايش التهابات ناشي از استئوآرتريت يك و آرتريت روماتوئيد 2 ميشوند، در نتيجه تخريب مفاصل را در اين شرايط بيشتر ميكنند.
4 - باعث آسيب سلولهاي ديوار روده و تبديل آنها به سلولهاي سرطاني ميشوند. خوشبختانه ويتامين C و بتا كاروتن به عنوان آنتياكسيدانهاي قوي (كه هر دو در هندوانه به مقدار فراوان وجود دارند)، راديكالهاي آزاد را به دام انداخته و از اثرات مخرب آنها در بدن جلوگيري ميكنند.
هندانه از لحاظ ويتامينهاي گروه B نيز كه براي توليد انرژي لازم هستند، غني است و منبع خوبي از ويتامينهاي B1، B6، B5 (اسيد پانتوتنيك)، بيوتين (يك نوع ويتامين B) و نيز منيزيوم، پتاسيم و فيبر غذايي است. پس ميتوان گفت كه داراي ارزش غذايي بالايي است.
بتاكاروتن موجود در هندوانه ميتواند 11درصد از نياز روزانه بدن را به اين ماده مغذي فراهم آورد. ليكوپن، همان بتاكاروتن معروف با خاصيت آنتياكسيداني، يعني همان ماده ضدسرطاني كه در گوجهفرنگي يافت ميشود. خوردن اين ميوه براي مبتلايان به بيماري آسم مفيد شناخته شده است. در ضمن اين ميوه آلرژيزا نيست و به اين دليل مبتلايان به آسم يا آلرژيهاي غذايي ميتوانند از اين ميوه با خيال راحت استفاده كنند.
كمسديم اما پرپتاسيم
يكي از ويژگيهاي منحصر به فرد هندوانه اين است كه به داشتن سديم كمشهرت دارد. همانطور كه ميدانيد، سديم از جمله تركيباتي است كه در بيماري فشار خون ميتواند مشكلات فراواني را به بار آورد. هندوانه علاوه بر سديم كمي كه دارد، در هر فنجان خود كه 152 گرم وزن دارد، داراي 176 ميليگرم پتاسيم است و به عنوان يك منبع غذايي خوب اين ماده مغذي شناخته شده است.
پتاسيم از جمله مواد مغذي است كه در كاهش فشار خون بسيار مفيد است. از اين رو، به افرادي كه داراي فشار خون بالا هستند مصرف روزانه يك فنجان هندوانه خرد شده توصيه ميشود.
برخي خواص دارويي هندوانه
1 -هندوانه از نظر طب قديم ايران سرد و تر است. گرما را برطرف ميكند و بهترين ميوه تابستان است.
2 - هندوانه مدر است و به پايين آوردن فشار خون كمك ميكند.
3 - هندوانه معده را تقويت ميكند.
4 - پوست سفيد داخل هندوانه براي زخم گلو و دهان بسيار موثر است.
5 - مغز تخمه هندوانه كرمهاي معده و روده را از بين ميبرد.
6 - هندوانه براي ورم مثانه مفيد است.
7 - هندوانه بدن را تازه و شاداب ميكند.
8 - هندوانه براي اشخاص گرم مزاج بسيار خوب است.
9 - آب هندوانه مخلوط با سكنجبين علاجكننده يرقان و دفعكننده سنگكليه است.
10 - براي خنك كردن بدن در روزهاي گرم تابستان هندوانه را با شكر بخوريد.
11 - براي برطرف كردن تب و اختلاط بدن هندوانه را با شيرخشت بخوريد.
12 - براي رفع خارش بدن هندوانه را با تمبر هندي بخوريد.
13 - هندوانه را بايد هميشه بين دو غذا خورد (يعني حدود سه ساعت بعد از غذا و يك ساعت قبل از غذا) زيرا اگر بلافاصله بعد از غذا خورده شود در هضم غذا اختلال ايجاد ميكند. همچنين اين ميوه را نبايد باميوههاي ديگر مخلوط كرد زيرا توليد نفخ شكم ميكند.
اين ميوه از منابع غذايي ويتامينهاي گروه B به خصوص ويتامين B1 و B6 است. اين مواد مغذي ميتوانند در توليد انرژي و انجام زنجيره متابوليسم قندها و چربيها دخالت كرده و آن را عملي سازند.اين ميوه در مقايسه با كالري كه به بدن ميرساند، مواد مغذي فراواني دارد به اين دليل است كه خوردن آن براي افرادي كه قصد كاهش وزن دارند، توصيه ميشود. 92درصد از آبميوه آب است. اين موضوع خود بهانهاي است براي بيشتر آب خوردن يعني افراد كه نميتوانند زياد آب بنوشند ميتوانند از هندوانه استفاده كنند. توصيه ميشود به هيچ عنوان هندوانههاي سفيد را ميل نكنيد زيرا به شدت اسيدي بوده و ميتواند زيان بار باشند.
هندوانه در سبد خريد خانواده
در هنگام خريد هندوانه دقت داشته باشيد كه آسيبي در هيچ نقطهاي از بدنه اين ميوه وجود نداشته باشد.
هنگام انتخاب هندوانه دقت كنيد پوست محكم و يك دستي داشته باشد. هندوانه بايد نسبت به اندازهاي كه دارد سنگين باشد.
وجود لكههاي زرد رنگ روشن نشانه رسيده بودن اين ميوه و قرار گرفتن آن در مقابل نور خورشيد است.
به ياد داشته باشيد كه اين ميوه را ميتوان به مدت دو هفته در صورتي كه برشي بر آن وارد نشده باشد در خارج از يخچال و در دماي اتاق نگهداري كرد اما در صورتي كه برشي به اين ميوه داده شد ديگر بايد آن را داخل يخچال گذاشت.
در صورت نرسيده بودن هندوانه ميتوان آن را خارج از يخچال و در يك كيسه كاغذي قرار داد تا به طور كامل برسد.
ميتوان مقدار بتاكاروتن را در هندوانه با گذاشتن آن در دماي اتاق افزايش داد. به علاوه نگه داشتن اين ميوه در دماي 21 درجه سانتيگراد در مقايسه با 13 درجه سانتيگراد ميزان ليكوپن 11 تا 40درصد و ميزان كل بتاكاروتنهاي موجود را به ميزان 50درصد افزايش ميدهد.
آنزيمهاي موجود در اين ميوه به اين دما حساس هستند و ميتوانند موجب افزايش اين تركيبات ارزشمند شود.
اما به محض اين كه هندوانه را برش داديد روي آن را با كيسه پلاستيكي بپوشانيد تا هم بوي ساير غذاها را نگيرد و هم خشك نشود به علاوه يادتان نرود كه اين ميوه را بعد از برش دادن در يخچال نگهداري كنيد. شما ميتوانيد اين ميوه را به جاي شستن با آب با يك دستمال كاغذي يا دستمال نمدار تميز كنيد.
موارد مصرف هندوانه
از هندوانه ميتوانيد در تهيه انواع سالادهاي ميوه استفاده كنيد. مردم كشور روسيه و برخي مناطق كشور خودمان از اين ميوه ترشي تهيه ميكنند و اين ترشي يكي از متداولترين راههاي به مصرف رساندن اين ميوه به حساب ميآيد. به علاوه كشورهاي اروپايي نيز از پوست خارجي اين ميوه ترشي تهيه ميكنند و آن را به همراه غذايشان به مصرف ميرسانند. همان طور كه گفتيم از هندوانه ميتوان در تهيه سالادهاي ميوه استفاده كرد. بهترين مخلوطي كه ميتوان از اين ميوه به دست آورد. مخلوط هندوانه به همراه طالبي و كيوي است كه ميتوان با كمي ماست و شكر از آن دسري بسيار خوش طعم تهيه كرد. حتي آب اين ميوه به همراه تكه هاي خرد شده آن ميتواند بسيار خوشمزه و دلچسب باشد به خصوص اگر بعد از يك روز كاري و هواي گرم به خانه بياييد و به محض باز كردن در يخچال ليوان پر از آب هندوانه را ببينيد.
مضرات
هندوانه براي اشخاص سردمزاج و آنهايي كه داراي معده سرد هستند مناسب نيست.
چنين افرادي اگر ميخواهند هندوانه بخورند بايد آن را با شكر، عسل يا گل قند بخورند.
همچنين هندوانه در اشخاص سرد مزاج باعث درد مفاصل و ضعف جسمانی ميشود.
منابع: سايت تبيان و سايت بانگ جامع اطلاعرساني جامع پزشكان ايران
جنبش دانشجویی دانشجویان پیرو خط ولایت